कर्करोग हा एक गंभीर आजार आहे. अनेक लोकांचा या आजाराने मृत्यू देखील झाला आहे. पण आता कर्करोगवर मात करणे शक्य आहे. कारण मॅसॅच्युसेट्स अॅमहर्स्ट विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांनी एक ‘सुपर लस’ विकसित केली आहे जी प्रयोगशाळेतील उंदरांमध्ये या गंभीर आजाराची निर्मिती पूर्णपणे रोखते.
विशेष रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणाऱ्या सूत्राद्वारे समर्थित या प्रायोगिक लसीमुळे प्राण्यांच्या रोगप्रतिकारक शक्तींना कर्करोगाच्या पेशी ट्यूमरमध्ये वाढण्यापूर्वी ओळखण्यास आणि त्यांचा नाश करण्यास मदत झाली आहे.
अनेक चाचण्या आणि परिक्षण करण्यात आल्या – बहुतेक उंदरांवर – लसीकरण केलेले बहुतेक निरोगी राहिले, तर लसीकरण न केलेल्यांना कर्करोग झाला. प्रयोगात सहभागी झालेल्या शास्त्रज्ञांच्या मते, हा गेम-चेंजिंग नवोपक्रम भविष्यातील अशा दार उघडू शकतो जिथे कर्करोग सुरू होण्यापूर्वीच थांबतो.
लस कशी काम करते?
शास्त्रज्ञांच्या मते, ही लस शरीराच्या नैसर्गिक संरक्षणांना कर्करोगात रूपांतरित होणाऱ्या असामान्य पेशी शोधण्यासाठी आणि त्यांच्यावर हल्ला करण्यासाठी प्रशिक्षित करते. केवळ एका प्रकारच्या कर्करोगाला लक्ष्य करण्याऐवजी, ती मेलेनोमा (Melanoma), स्वादुपिंडाचा कर्करोग (Pancreatic Cancer)आणि स्तनाचा कर्करोग (Breast Cancer)यासारख्या अनेक आक्रमक प्रकारांपासून संरक्षण देते असे दिसते.
प्राण्यांवर केलेल्या सुरुवातीच्या चाचण्या – लसीकरण केलेल्या बहुतेक उंदरांमध्ये ट्यूमरची कोणतीही लक्षणे दिसून आली नाहीत. ज्यावरून असे सूचित होते की कर्करोगाचा प्रसार होण्यापूर्वी आणि तो सर्वत्र पसरण्यापूर्वी शरीरात त्याच्याशी लढण्याची क्षमता आहे.
ही लस केवळ नवीन ट्यूमरना प्रतिबंधित करत नाही तर रोगाचे उत्परिवर्तन आणि शरीराच्या इतर भागांमध्ये पसरण्यापासून देखील थांबवते. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की ही दोन्ही बाजूंनी फायदेशीर परिस्थिती असू शकते, विशेषतः मेटास्टेसिसमुळे मोठ्या संख्येने मृत्यू होणाऱ्या कर्करोगांमध्ये, जेव्हा हा रोग फुफ्फुस, मेंदू किंवा यकृतासारख्या महत्त्वाच्या अवयवांमध्ये जातो.
जर मानवांमध्येही असेच संरक्षण मिळू शकले, तर ते लाखो जीव वाचवण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल ठरू शकते.
लस शरीराच्या स्वतःच्या पेशींपासून तयार होते
शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की ही लस कर्करोगाविरुद्ध काम करते. कारण ती शरीराच्या स्वतःच्या पेशींपासून आणि एका अद्वितीय घटकापासून तयार होते, ज्याला सुपर अॅडजुव्हंट म्हणून ओळखले जाते. सामान्य लसीच्या सूत्रांपेक्षा रोगप्रतिकारक प्रतिसाद अधिक मजबूत करते असे म्हटले जाते, ज्यामुळे रोगप्रतिकारक पेशी कर्करोगाच्या पेशी जलद आणि अधिक प्रभावीपणे शोधू शकतात आणि नष्ट करू शकतात.
असा इशारा दिला जात आहे की प्राण्यांच्या अभ्यासात परिणाम प्रभावी असले तरी, संशोधन अद्याप सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे आणि मानवी चाचण्या अद्याप व्हायच्या आहेत. कर्करोग पूर्णपणे नष्ट करण्यासाठी मानवांमध्ये सुरक्षितपणे वापरण्यासाठी, काही दशके अतिरिक्त चाचण्या लागू शकतात असे शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे. पण लसीचे दुष्परिणाम आणि डोस अद्याप माहित नाही.
डिस्क्लेमर पहा : सदर लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे. स्टारमनी माध्यम समूह अशा कोणत्याही गोष्टींची पुष्टी करत नाही. तुम्ही तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घेऊ शकता.
